The Yoga of Liberation through Renunciation — the final, longest chapter and the Gita's grand synthesis. Renunciation means abandoning desire-motivated actions; Tyaga means abandoning attachment to the fruits of all actions. The five causes of all actions are listed. The three types of knowledge, action, doer, intellect, fortitude, and happiness are described through the three Gunas. Then comes the Gita's most direct statement: 'Abandon all varieties of dharma and surrender unto me alone — I will liberate you from all sins; do not grieve.' (18.66 — considered the Gita's supreme verse, the Charama Shloka). The Gita closes with Arjuna: 'My delusion is destroyed. I have regained my memory through your grace. I am firm. My doubts are gone. I will act according to your word.'
Theme: The grand synthesis · Five causes of all action · The Charama Shloka (18.66) — 'Surrender to me alone' · Arjuna's transformation complete
ಮೋಕ್ಷ ಸನ್ಯಾಸ ಯೋಗ — ಕೊನೆಯ, ಅತಿ ದೀರ್ಘ ಅಧ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಗೀತೆಯ ಮಹಾಸಮನ್ವಯ. ಸನ್ಯಾಸವೆಂದರೆ ಕಾಮ್ಯಕರ್ಮಗಳ ತ್ಯಾಗ; ತ್ಯಾಗವೆಂದರೆ ಸಮಸ್ತ ಕರ್ಮಫಲಗಳಲ್ಲಿನ ಆಸಕ್ತಿಯ ತ್ಯಾಗ. ಕರ್ಮದ ಐದು ಕಾರಣಗಳು, ಜ್ಞಾನ–ಕರ್ಮ–ಕರ್ತೃ–ಬುದ್ಧಿ–ಧೃತಿ–ಸುಖಗಳ ಮೂರು ಬಗೆ — ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಗೀತೆಯ ಪರಮ ವಚನ ಬರುತ್ತದೆ — 'ಸರ್ವಧರ್ಮಾನ್ ಪರಿತ್ಯಜ್ಯ ಮಾಮೇಕಂ ಶರಣಂ ವ್ರಜ; ಅಹಂ ತ್ವಾಂ ಸರ್ವಪಾಪೇಭ್ಯೋ ಮೋಕ್ಷಯಿಷ್ಯಾಮಿ ಮಾ ಶುಚಃ' (೧೮.೬೬ — ಚರಮ ಶ್ಲೋಕ). ಅರ್ಜುನ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ — 'ನನ್ನ ಮೋಹ ನಾಶವಾಯಿತು. ನಿನ್ನ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಸ್ಮೃತಿ ಮರಳಿತು. ಸಂಶಯ ಹೋಯಿತು. ನಿನ್ನ ಮಾತಿನಂತೆ ನಡೆಯುತ್ತೇನೆ.'
ಸಾರ: ಸಾರ: ಮಹಾಸಮನ್ವಯ · ಕರ್ಮದ ಐದು ಕಾರಣ · ಚರಮ ಶ್ಲೋಕ ೧೮.೬೬ · ಅರ್ಜುನನ ಪರಿವರ್ತನೆ